familiereünie Red Star Line Museum Antwerpen 13 oktober 2019

Het is de Vierde reünie op rij. De derde waar ik op aanwezig was. Vorig jaar was er voor mij de “echte” familiereünie in Amerika, Mt Clemens.

13 oktober 2019 was evenwel bijzonder. Ik was er niet alleen als gast. Ik was er een van de  gastspreker.

Net zoals op elk familiefeest was er een gezonde brunch, een lekker stuk taart, een warme tas koffie en muziek uit de oude doos.  Dit alles aangevuld met FAMILIEverhalen.

Sommige verhalen werden gebracht aan de verhalentafels, zoals dit van de broers Weinstein uit Polen.

“Broers Rubin en Leo Weinstein vluchten n 1938 vanuit Polen naar de Verenigde Staten. Zo ontsnappen ze aan de gruwel  van de holocaust tijdens de Tweede Wereldoorlog. In hun koffer nemen ze als aandenken een jurk mee van hun overleden moeder en een portefeuille met steentjes uit hun geboorteland.

Wat zou jij meenemen als je moest vluchten uit je geboorteland?”

Andere verhalen werden gebracht op het podium.

De interviews werden in goede banen gebracht door Marieke Van Cauwenberghe, journaliste van de VRT.

Er waren verhalen uit het Veldwerk, uit Rootszoekers en uit de historische verhalencollectie.

Het verhaal van opa Jules Pype en Marie Vanderiviere mocht ik brengen bij de verhalen uit de historische verhalencollectie.

Vragen als: Hoe startte je je zoektocht? Wat waren je obstakels bij je zoektocht? Hoe was het om bij het geboortehuis van je vader te staan? ….

Terwijl ik mijn antwoorden gaf, werden foto’s getoond op een groot scherm schuin achter mij. Ik kon meevlogen wat er getoond werd terwijl ik vertelde over mijn zoektocht van de voorbije jaren.

Wat mij van deze namiddag zal bijblijven, is  de blik van mijn oma op dat grote scherm.

Het was alsof ik haar voor het eerst zag. Ik realiseer mij nu dat ik het verhaal van mijn opa vertel. Dat ik naar opa kijk op de weinige foto’s die ik heb van mijn grootouders.

Van oma heb ik welgeteld 4 foto’s. Haar huwelijksfoto, de foto op het Amerikaans paspoort, een familiefoto met alle kinderen en een foto van uit 1971.

De laatste foto is de oma die ik ken en die ik  mij herinner. Een oude vrouw die ons kinderen het zwijgen oplegde of ons wegstuurde. Wat volwassen tegen elkaar te vertellen hadden, moest niet worden gehoord door de kinderen. Het is de oma waar ik een beetje bang van was.

Ik weet niet of mijn oma nu over mijn schouder heen terug zegt dat ik moet zwijgen of moet weggaan.

Als ik mijn zoektocht naar het verhaal van mijn grootouders startte wist ik één iets heel erg  zeker. Ik ging hun verhaal niet in een koekendoos of zo opbergen. Het was mij onmiddellijk duidelijk dat het verhaal van hen het verhaal van vele burgers was van voor de Grote Oorlog.

“neen, oma (metje zeggen we in West-Vlaanderen) ik ga niet zwijgen. Ik blijf jullie verhaal vertellen aan wie het wil horen”. 

Ik realiseerde mij na de familiereünie dat ik vooral het verhaal van opa heb gebracht in de afgelopen jaren.

Ik heb mij zoals zoveel stamboomzoekers gefocust op de klassieke mannelijke lijn en minder op de maternale of moederlijke stamreeks.

Het moment is gekomen waarop ik tegen oma zeg, “neen, ik ga niet zwijgen. Neen, ik ga niet weg. Ik ga met je praten. Ik wil jouw verhaal horen”

Ik heb oma niet vergeten als voormoeder in mijn stamboom. Ik heb ze evenwel geen stem gegeven in het familieverhaal.

Misschien moet ik wel terug de boer op zoals ze zeggen. In gesprek gaan met familie die mij iets kunnen vertellen over mijn Amerikaanse oma.

Of hoe mijn vrijwilligerswerk voor het Red Star Line museum mij wederom een andere onbekende stap laat zetten in mijn familie zoektocht. 

Op vaderdag kreeg ik een mooie verrassing over opa Jules.

Ik kreeg de tip om te zoeken in de Amerikaanse kranten. Het eerste wat ik altijd doe bij een nieuwe opzoekingsbron is “Jules Pype” intypen. En jawel, ik kreeg drie meldingen. Dit wil zeggen dat in drie verschillende kranten Jules Pype vermeld staat.

Het gaat om de de krant de “Carrett Clipper” van :

  1. 7 febr. 1918: oproeping voor het medische onderzoek
  2. 18 juli 1918: oproep voor het vertrek van 23 juni 1918
  3. 25 juli 1918: beschrijving van het vertrek van 23 juni 1918 van Auburn naar Camp Taylor

We schrijven dus 1918.

Het jaar waarin mijn opa effectief zal opgeroepen worden om aan te sluiten bij het Amerikaans leger. In febr. 1918 staat hij in de lijst van mannen die het onderzoek moeten ondergaan. Hoe, waar en door wie het onderzoek zal gebeuren, staat beschreven in deze editie.

In de krant van juli staat hij opnieuw in de lijst van de mannen die effectief moeten vertrekken naar hun opleidingskamp op 23 juni 1918.

En in de krant van 25 juli 1918 staat niet alleen zijn naam vermeld maar wordt zijn situatie beschreven.  Het is dit artikel dat voor mij nieuwe feiten bevat en het verhaal van mijn opa terug een andere kleur heeft.

Lees het op de volgende pagina: 1918 Jules Pype vertrekt met de mannen naar het Opleidingskamp.

Ode

Een ODE is een lofdicht of lofzang, gewijd aan een persoon of een zaak. Het karakter is zeer lovend en hoogdravend, de betrokkene kan geen kwaad doen.

Ik kreeg het boek ODES van David van Reybrouck cadeau met Pasen. Een boek van 208 pagina’s. Ik heb er meer dan een maand overgedaan om het te lezen. Ik heb in die maand ook geen andere boeken gelezen. Hoe dat komt?

David schrijft over mensen en dingen om blij mee te zijn, om van te genieten, om respect voor te hebben.  Elk kort verhaal is een juweeltje. Je kan er geen drie, vier na elkaar lezen. Je leest een lofuiting en gaat slapen, erover nadenken, de ode herlezen,….

Het waren momenten van verstilling, verwondering en schoonheid.

Het is een van de boeken die je leest en herleest. Een echte aanrader.

Ik plaats het boek hier omdat mijn website een aaneenschakeling is van odes aan mensen , gebeurtenissen, muziek, boeken, uit het verleden. Zo zou ik over meter Alice zeker een ode kunnen schrijven en over pitje Jules eveneens en over… zoveel mensen die ik sinds mijn opzoekingen nog meer in mijn hart draag.

Veel leesplezier.

RootsZOEKERS: Red Star Line museum

In het museum vind je in de tijdelijke tentoonstelling 4 kamers. Ze verwijzen naar de manier waarop je je familiegeschiedenis kan vinden of niet vinden.

Kamer 1: de reconstructie

kamer 2: zonder spoor

kamer 3: fictie en realiteit

kamer 4: bewust nagelaten sporen.

In een nieuwe pagina vertel ik je verhalen uit kamer 2 en 4. De verhalen zijn van de leerlingen van het IMS instituut in het hart van Borgerhout. Het zijn meisje van het zesde en zevende jaar die op zoek zijn gegaan naar hun familie- en migratiegeschiedenis. 

begeleidster van de meisjes van het IMS van Borgerhout, samen met haar 2 zussen (foto: redstarlinezoeker)

opening “RootsZOEKERS” in het Red Star Line museum van Antwerpen

Op dinsdag 23 april trokken we richting Antwerpen. Dit is 6 jaar nadat we deelnamen aan de film “Dance” als figurant en we  gestart zijn met zoeken naar onze Roots.

Op het programma staat nu de opening van de tentoonstelling RootsZOEKERS waar we één van de medewerkers van zijn. Terug een bijzondere ervaring.

Enkele sfeerbeelden. Enkele van de verhalen ga je kunnen lezen  in de komende weken.

opening door curator Machteld
sfeerbeeld van de loods waar de tentoonstelling is opgesteld

wordt vervolgd

ROOTSzoekers

ROOTS: 1)afkomst, 2)afstammeling, 3)herkomst, 4)oorsprong, 5)wortels

Een ROOTSzoeker gaat dus op zoek naar zijn roots. Vanaf gisteren ben ik officieel een rootszoeker gezien ik werd geïnterviewd door het Red Star Line museum voor de gelijknamige tentoonstelling.

Vanaf 23 april zal er in de polyvalente ruimte van het museum De Red Star Line de tentoonstelling “Rootszoekers” te zien zijn.

Ik mocht vertellen hoe ik de zoektocht naar mijn grootouders in Amerika had opgezet.

We hadden een voorbereidend gesprek en dat liep best vlot. Toen moest ik de set op en dat ging gepaard met de nodige stress. Wat  het museum zal maken van de 45 min opname (zo lang leek het mij) weet ik niet.

foto: redstarlinezoeker

Op de heenreis met de trein, die veel te lang duurde (vertraging, omleiding, aansluiting gemist,…), was er één idee dat bleef hangen bij mij.

Terwijl ik sprak over mijn zoektocht en vooral toen ik sprak over mijn opa en oma, werd het verhaal “vloeibaar”.  Ik vind nu maar dit woord. Het was zoals ik aan mijn kinderen toen ze klein waren vertelde over hun overleden grootouders (mijn ouders).

Ik gaf mijn grootouders terwijl ik vertelde een gezicht, een zachtheid die ik hen nooit heb kunnen geven toen ik kind was.  Als je zelf ouder bent, lukt je dat wel. De zoektocht, het bezoek aan Ellis Island, de reis naar het geboortedorp van mijn vader, gaven de vloeibaarheid een extra dimensie. Hun verhaal werd een verhaal op familiekunde, werd een fotoboek voor de familie, werd een fictie verhaal die ik cadeau kreeg van een Engelse vriend en zal nu een aspect zijn in een grote tentoonstelling.

Soms vragen mensen wat heb je allemaal gevonden over je grootouders wetende dat ik één foto had en één herdenkingsfiche over The American Legion bij de start van de zoektocht.

Een opsomming van officiële documenten kan dan het antwoord zijn.

  • passagierslijsten 1910, 1930 en 1920
  • passagierslijsten naar en van het front in 1918 en 1919
  • paspoort Amerikaans burger
  • Amerikaans paspoort
  • WW I card
  • geboorteaktes
  • doopakte
  • huwelijksakte

aangevuld met toevallige vondsten

  • vertrek uit 1913 uit Antwerpen beschreven door een medepassagier
  • krantenartikel over het vertrek van de mannen naar het opleidingscentrum met vermelding van mijn grootvader
  • adressenboek in Mt Clemens

Als ik deze feiten zou overzetten op een tijdslijn dan heb ik weinig dagen in verhouding tot hun totale verblijf van 11 jaar dat ik exact weet waar ze waren in Amerika. En toch schreef ik hun verhaal en staat het verhaal in evenwicht.

Als ik dat verhaal nu vertel met al die aspecten ervaar ik het dus als vloeibaar en kleurrijk. De feiten blijven natuurlijk de basis en deze moeten correct zijn.

Als ik nu voorbeeld de vraag krijg: hoe komt het dat je grootouders terug naar België gekomen zijn, dan kan ik daar op antwoorden.

Het idee dat ik met dit verhaal nog iets anders zal ondernemen is er. Wat er precies zal volgen, weet ik niet.

Tenslotte hoop ik dat jullie naar het Red Star Line museum gaan of dat jullie zelf op zoek gaan naar je herkomst.

Tentoonstelling: zie hier

Dag 5: familiebezoek 1

Dat Belgische Amerikanen vanuit ons land klompen meenamen als souvenir kon je al eens lezen bij de familie Vandenbussche Laleman. Nu konden we met onze eigen ogen zien dat dit echt wel HET item is dat wordt verzameld door de eerste, tweede,… generatie. 

We kregen een inkijk in de mooie collectie van Julia PYPE of is het PYP. 

(foto: redstarlinezoeker)

Lees dit en nog zoveel meer bij: familiebezoek 1